Turgutlu’da 59 yaşındaki usta Suat İlbeyi, 100 yıllık kalıplarla körüklü efe çizmesi üretimini sürdürüyor.
Manisa’nın Turgutlu ilçesinde yaşayan 59 yaşındaki ayakkabı ustası Suat İlbeyi, gürgen ağacından yapılmış yaklaşık 100 yıllık kalıplarla geleneksel körüklü efe çizmesi üretimini sürdürüyor. 45 yılı aşkın süredir mesleğini icra eden İlbeyi, hem el emeğiyle çizme üretimi yapıyor hem de eski çizmelerin bakım ve onarımını gerçekleştiriyor.
Mesleğe ustasından öğrendiği yöntemlerle başlayan İlbeyi, yıllar içinde kendini geliştirerek özellikle Ege Bölgesi’ne özgü körüklü efe çizmesi üretiminde sayılı ustalardan biri haline geldi. Sipariş üzerine çalışan usta, her bir çizmeyi kişiye özel ölçülerle hazırlıyor. Geleneksel yöntemlerle deriyi kalıplarla şekillendiren İlbeyi, hem körüklü hem de körüksüz çizme üretimi yapıyor.
Yaklaşık 15 yıldır körüklü efe çizmesi üretimine ağırlık verdiğini belirten İlbeyi, Türkiye’de bu işi yapan usta sayısının oldukça azaldığına dikkat çekti. Özellikle folklor ekipleri, Yörük Türkmen dernekleri ve devecilikle uğraşan vatandaşların bu çizmeleri tercih ettiğini ifade eden İlbeyi, mesleğin geleceği konusunda ise endişeli olduğunu dile getirdi.
Efe çizmesinin sadece bir ayakkabı olmadığını vurgulayan İlbeyi, bu ürünün aynı zamanda kültürel bir miras taşıdığını söyledi. Çizmenin üzerinde bulunan 8 körüğün her birinin efelik kültüründe önemli anlamlar taşıdığını belirten usta, bu özelliklerin yiğitlik, mertlik, cömertlik, hoşgörü, vatanseverlik ve misafirperverlik gibi değerleri simgelediğini ifade etti. Ayrıca çizmeden çıkan “gıcırdak” sesinin ise düşmana korku, dosta güven verdiğine inanıldığını söyledi.
Öte yandan uzun yıllardır efe çizmesi satışı yapan Erdal Topcan da Suat İlbeyi’nin mesleği bırakmaması gerektiğini belirterek, bu zanaatın yaşatılması için destek vermeye hazır olduğunu dile getirdi. Topcan, pazarlama konusunda ustaya yardımcı olacağını ifade etti.
Geleneksel el sanatlarının giderek azaldığı günümüzde, Suat İlbeyi’nin asırlık kalıplarla sürdürdüğü bu meslek, hem kültürel değerlerin korunması hem de gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıyor.
Haber: Barış GEZİCİ
Yorumlar
Kalan Karakter: