Çekirdeksiz Kuru Üzümde Tarihi Düşüş: İhracatta Dünya Liderliği Tehlikede

Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden çekirdeksiz kuru üzümde 2024/25 sezonu, miktar açısından son 25 yılın en düşük seviyesine gerilerken, gelir açısından ise tarihi bir rekora sahne oldu.

Son 25 Yılın En Düşük İhracatı

Türkiye İstatistiklerine göre 2024/25 sezonunda 153 bin 593 ton çekirdeksiz kuru üzüm ihracatı gerçekleşti. Bu, 1999’dan bu yana en düşük ihracat miktarı oldu. Ancak dolar bazındaki fiyatların yüzde 51 artmasıyla 546,5 milyon dolarlık döviz girdisi sağlandı ve gelirde tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşıldı.

Bir önceki sezon olan 2023/24’te ise 207 bin ton ihracat karşılığında 489 milyon dolar gelir elde edilmişti. Yani miktarda yüzde 26 düşüş yaşanırken, gelir yüzde 12 yükseldi.

Manisa Üretimde Başrolde

Türkiye’nin çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında Manisa ilk sırada yer alıyor. Manisa, Denizli ve İzmir üçgeninde 1 milyon 200 bin dönüm bağ alanı bulunuyor. Buradan elde edilen sultani çekirdeksiz üzüm, hem iç piyasayı hem de ihracatı besliyor. Bu kapasiteyle Türkiye, geçmişte yıllık 330 bin ton üretim ve 250-260 bin ton ihracat rakamlarına ulaşmıştı.

İklim Krizi Etkili Oldu

Ege İhracatçı Birlikleri Sürdürülebilirlik ve Organik Ürünler Koordinatörü, aynı zamanda Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Ali Işık, küresel iklim krizinin etkilerinin son 3 yıldır üzümde çok sert hissedildiğini belirtti.

Işık, “Çekirdeksiz kuru üzümde üretimde dünya liderliğimizi kaybedebiliriz. Uluslararası Kuruyemiş ve Kuru Meyve Konseyi verileri bu tehlikeye işaret ediyor. İran, Hindistan, Çin gibi ülkelere göre ton başına 1000 dolar daha pahalı konuma geldik. Sektör olarak yeni bir yol haritası çizmek zorundayız” dedi.

Işık, sulama, ilaçlama ve örtü altı üretim gibi adımların atılması gerektiğini, aksi halde ihracat fiyatlarındaki artışın rekabet gücünü zayıflatacağını vurguladı.

En Çok İhracat İngiltere’ye

Türkiye, 2024/25 sezonunda 84 ülkeye çekirdeksiz kuru üzüm ihraç etti. İlk sırada 169 milyon 304 bin dolar ile İngiltere yer alırken, 64,3 milyon dolarla Hollanda ikinci, 51 milyon dolarla İtalya üçüncü oldu.
Almanya 48 milyon dolar, Fransa 33 milyon dolar, İspanya 22,5 milyon dolar, Japonya 17,3 milyon dolar, Avustralya 16 milyon dolar, Kanada 15 milyon dolar ve Belçika 14,9 milyon dolar ile ilk 10 ülke arasında yer aldı.

Toplamda bu 10 ülkeye 451 milyon dolarlık üzüm ihracatı yapıldı. Diğer ülkelere yapılan ihracat ise 95 milyon dolar oldu.

Haber Merkezi