Manisa Hal Esnafından Zincir Marketlere Tepki
Haber: Serkan ÖZCAN
Manisa Meyve Sebze Komisyoncuları ve Tüccarları Derneği Başkanı Mahfuz Yalçın, zincir marketlerin sektörü tekelleştirmesi nedeniyle hal esnafının zor günler geçirdiğini ve sistemin tamamen bozulduğunu ifade etti. 2012 yılında yürürlüğe giren 5957 sayılı Hal Yasası'nın, hallerin işleyişini olumsuz etkileyerek zincir marketlerin piyasayı ele geçirmesine yol açtığını belirten Yalçın, hal esnafının giderek küçüldüğünü ve sektörün tamamen büyük market zincirlerinin kontrolüne geçtiğini söyledi.
“Zincir Marketler Üretimi ve Esnafı Bitirdi”
Başkan Mahfuz Yalçın, eskiden ürünlerin hale gelip açık artırmayla satıldığını, ancak şu anda büyük marketlerin doğrudan üreticiden alım yaparak yüksek kar marjlarıyla satış yaptığını belirtti. Bu sistemin hallerin işlevsiz hale gelmesine neden olduğunu vurgulayan Yalçın, şunları söyledi:
"Eskiden üretici ürününü hale getirir, burada açık artırmayla satılırdı. Ancak şimdi büyük marketler doğrudan üreticiden alım yapıyor ve yüksek kar marjlarıyla satıyor. 2012 yılında çıkarılan 5957 sayılı yasa, market zincirlerinin önünü açarak hallerin önemini azalttı. Üreticiye doğrudan ulaşan marketler, kendi fiyat politikalarını belirliyor ve bu da rekabeti ortadan kaldırıyor."
“Haller ve Pazarcılar Et ile Tırnak Gibidir”
Hallerin pazarlarla iç içe olduğunu ve birlikte çalıştıklarını ifade eden Yalçın, zincir marketlerin köylerdeki küçük üreticileri bitirdiğini ve pazaryerlerinin giderek zayıfladığını dile getirdi. Yalçın, geçmişte pazarlarda ilçelerden gelen ürünlerin rekabet ortamı yarattığını ancak şimdi büyük firmaların üretimi kontrol ettiğini belirterek şunları ekledi:
"Büyük marketler köydeki üretimi bitirdi, küçük çiftçilerin ve pazarcıların yaşama şansı kalmadı. Eskiden ilçelerden yumurta, sebze, meyve gelirdi ve rekabet ortamı oluşurdu. Ancak şimdi büyük firmalar hem üretimi hem de satışı kontrol ederek fiyatları tekelleştirdi. Hallerin yaşaması için büyük marketlerin de ürünlerini halden alması gerekir. Bu sadece ekonominin canlanması için değil, kayıt dışı ticaretin önlenmesi için de şarttır."
“Yakında Devlet Halci Arayacak”
Türkiye genelindeki hallerin ciddi bir ekonomik dar boğaza sürüklendiğini belirten Yalçın, Manisa Hali'nde 52 dükkanın faaliyet gösterdiğini ve her birinin birer fabrika gibi çalıştığını ancak giderek zorlandıklarını dile getirdi. Hallerin kapanma noktasına geldiğini vurgulayan Yalçın, şu çarpıcı ifadeleri kullandı:
"Bu politikalar devam ederse yakında devletimiz ‘halci arıyoruz’ diye destek vermek zorunda kalacak. Halciliğe devam etmek isteyen esnaf kalmadı. Eğer bir düzenleme yapılmazsa, sebze ve meyvede tam anlamıyla tekelleşme yaşanacak ve halk daha pahalı ürün almak zorunda kalacak."
Hallerin Geleceği İçin Çözüm Bekleniyor
Hallerin ekonomik döngünün önemli bir parçası olduğuna dikkat çeken Mahfuz Yalçın, yetkililerin hallerin sürdürülebilirliği için acil önlemler alması gerektiğini belirtti. Üretici, hal esnafı ve pazarcıların desteklenmemesi halinde, Türkiye’de tarımsal üretimin büyük sermaye gruplarının eline geçeceğini ve küçük üreticinin tamamen devre dışı kalacağını vurguladı.
Hal esnafı, zincir marketlerin denetim altına alınmasını ve hal yasasında düzenleme yapılmasını talep ediyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: