Biz ne zaman böyle olduk?

Biz ne zaman böyle olduk. Ne zaman gerçekten sadece tüketmeye başladık. Aslında çok eski değil. Ben ve benim yaşımdaki kuşaklar dahil çok net hatırlar. Canım bir anneannem vardı. Toprakla uğraşmayı çok severdi. Küçücük bir bahçede neler , neler yetiştirirdi. Her sebzenin tohumunu saklar. Zamanı gelince yeniden toprakla buluştururdu. Onlar için geri dönüşüm bir hayat şekliydi. Çoraplar yama yapılırdı mesela. Vita kutuları çiçek saksısı. Hiçbirşey atılmaz mutlaka herşey değerlendirilirdi. Çok sevdiğim bir teyzeciğim var. Hikayesini her dinlediğimde gözlerim yaşarır. Annelerimizin giydiği ince çorapları yenilermiş. Hatta bu becerisiyle çocuklarını okutmuş. Siz bugün ince çorabını tamir ettiren birini gördünüz mü? ya da eski bir eşyasını tamir ile yeniden giyen…

 Bir gün bir zaman geçti. Hepimiz birlikte değiştik. Sadece tüketmeye başladık. Ama tüketirken toprağı, suyu, havayı tükettiğimizin farkında olmadan ya da umursamadan tüketmeye başladık. Sadece tüketmedik. Bir de kirlettik. Plastik atıklar ile, ambalaj ürünleri ile, cam atıklar ile hatta organik atıklar ile.

İşte bugün size söz etmek istediğim konu organik atıklarının dönüşümü. Diyeceksiniz ki her atığımızı ayrıştırdık, doğru noktalara ulaştırdık. Şimdi konu organik atıklar mı?

Evet bugün artık biz bu konuyu çözmeliyiz. Fark etmeli, bu konu hakkında düşünmeliyiz. Her birimiz atık çöplerimizi kağıt, cam, plastik olarak ayrıştırmayı öğrenmeli. Doğru noktalara teslim etmeli. Daha az tüketmeli, daha çok dönüştürmeliyiz. Tüm bunları yaparken organik atıklarımızın da doğaya katılması için çalışmalara başlamalıyız.

Bundan tam 6 yıl önce bu projeyi Akhisar Belediyesi’ne taşırken her noktasını ayrı ayrı projelendirmiştik. Biliyorum bu kadar yıl içersinde çok sıkıntılarımız oldu. Pandemiler, kayıplar, depremler… ama o gün bir taş koysaydık. Bugün bir duvar örecektik. Günümüzü geldiğimizde neler yapabiliriz.

Biz bu projeyi hazırlarken aslında bir keşif yapmadık. Birçok ülkenin hayata aktardığı ülkemizde de farklı şehirlerde denenmiş projeleri geliştirerek bir sunum hazırladık. Ben bir Çevre Mühendisi değilim. Oranları ve hesaplamaları tabi ki yapamam. Ama bir yerden başlarsak zihinlere bir tohum ekmiş oluruz.Bu yüzden sesimizi ilk önce kendi belediyemize sonra da diğer belediyelere ulaştırmak için çalışacağız. Bu konuda sizi çok sıkmadan bilgilendireceğim. Ama ayrıntılı konuşmak isteyenler mutlaka bana yazsın...

Günümüzde şehirde yaşayan bir kişi günde ortalama 1-1,5 kg. çöp çıkarıyor. Bu çöplerin yaklaşık %60’ı organik atıklardan oluşuyor.

Organik atıkların geri dönüştürülmesiyle, hem çevre kirliliğini önlemiş hem de toprağa bitkiler için gerekli olan besin elementlerini geri vermiş oluruz.

Organik Atıklar Nelerdir ?

Yemek / Mutfak Atıkları

Yumurta Kabuğu

Kabuklu Deniz Hayvanları

Sebzeler

Meyveler

Et ve Tavuk

Balık

Ekmek ve Diğer Tahıl Ürünleri

Poşet ve Demleme Çay

Kahve Posası

Salata ve Yemek Artıkları

Bahçe Atıkları

Çimen

Yapraklar

Budanmış Dal Parçaları

Diğer Organik Atıkları

Pis Su Arıtma Çamuru

Tarımsal Ürünler

Endüstriyel Gıda Atıkları

Hayvansal Ürünler

Hayvan Pislikleri ve Yatakları

Organik Atıklar Nasıl Değerlendirilir?

Doğal kaynakların tükenmemesi için, doğadaki en temel kural olan madde akışı döngüsünün, dengeli bir şekilde işletilmesi gerekmektedir. Bu amaca yönelik olarak gerek sanayi atıklarının, gerekse tarımsal ve evsel atıkların yeniden değerlendirilmesi için kullanılacak yöntemlerden birisi, organik atıklardan kompost üretilmesidir.

Toprakların sürekli işlenmesi, gübrelenmesi ve sulanmasıyla bozulan fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapılarını düzeltmek, üretkenliklerinin devamlılığını sağlamak, organik maddenin toprakta sürekli bulunmasına bağlıdır. Topraklardan çeşitli nedenlerle uzaklaştırılan organik madde mutlaka tekrar topraklara döndürülmelidir.

Kompost yapımında her türlü organik atık, bitkisel (sebze, meyve, yemek, ekmek vb. atıklar) ve hayvansal atıklar, endüstriyel gıda atıkları ve evsel atıksu arıtma çamurları, tek tek veya karışım olarak kompostlaştırılabilir.

Organik atıkların geri dönüştürülmesiyle, hem çevre kirliliğini önlemek açısından doğaya katkıda bulunmuş, hem de toprağa bitkiler için son derece gerekli olan besin elementlerini geri vermiş oluruz.

Kompostlaştırma, mikroorganizma adı verilen ve çoğunluğu gözle görülmeyen canlıların, ortamın oksijenini kullanarak organik atık içerisindeki organik maddeleri biyokimyasal yollarla ayrıştırmasıdır.

Toprakların ıslahına yönelik olarak kullanılabilecek alternatif organik madde kaynaklarından birisi de komposttur. Kompost, toprak ve üzerinde yetiştirilecek ürün bakımından, kullanılabilecek en sağlıklı ve besin elementi yönünden en zengin olanaklardan birisidir.

Kompost, organik atıkların ayrışması sonucu toprak benzeri bir maddeye dönüşmesi olarak tanımlanabilir. Kompostun ekolojik sistemde, toprağın verimliliğini sürekli kılan çok önemli bir görevi vardır.

Kompostun başlıca özelliği, kimyasal gübreler gibi bitkilerin büyümesi için gerekli olan bileşiklerin toprağa ilavesine yönelik olmayıp, topraktaki humus miktarını takviye etmek suretiyle bitkilerin yetiştiği ortamın ıslahını sağlamaktır.

Modern tarımın doğa ile insanın arasını açtığı günümüzde, amacımız doğadan aldığımızı doğaya geri verebilmek. Bu konuda siz de bizimle olup, ‘KOMPOST GÖNÜLLÜSÜ’ olur musunuz?

SEMA ÇOLAKOĞLU TEKİN